Ανασυγκρότηση ή μετάλλαξη

της ελληνικής οικονομίας;

Η ευελιξία απασχόλησης αποκρύπτει

την ανεργία και αυξάνει τις ανισότητες

Η αύξηση των συνταξιούχων και

ο σύγχρονος Καιάδας

Η επόμενη μέρα

της παγκοσμιοποίησης

ΑΡΘΡΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡA AΡΘΡΑ

Η Οδύσσεια του Ασφαλιστικού

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΤΣΗΣ

εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ, 2016

Oικονομική κρίση και

κοινωνικό κράτος

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2013

Η μετανάστευση από και

προς την Ελλάδα

Απολογισμοί και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2010

Κοινωνική ασφάλιση

Η διαρκής κρίση και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Η κοινωνική πολιτική μετά

την κρίση του κράτους πρόνοιας

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Αναλογιστική μελέτη ΙΚΑ - ΕΤΑΜ

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ,

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΓΙΟΣ,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ

ΙΝΕ (ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), 2007

Εργασία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 2001

Υγεία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 1999

ΒΙΒΛΙΑ

Αγορές και κοινωνική ασφάλιση

Από τους: Σάββα Ρομπόλη, Βασίλειο Μπέτση

Μετά την έναρξη της υλοποίησης του πρόσφατου Ν.4387/2016 όλο και περισσότερο πληθαίνουν οι απόψεις ότι η εφαρμογή, ιδιαίτερα των ατομικών λογαριασμών και

του συστήματος νοητής κεφαλαιοποίησης στην επικουρική ασφάλιση, δημιουργεί

τις προϋποθέσεις επέκτασής του στο μέλλον και στην κύρια σύνταξη, με αποτέλεσμα

να εισέρχεται κατά κυριολεξία το πνεύμα και η πρακτική των αγορών στην κοινωνική ασφάλιση.

 

Αντίστοιχες νεοφιλελεύθερες πρακτικές κατάλυσής της συνάντησε η κοινωνική ασφάλιση στην Αργεντινή, τη Χιλή, τη Βολιβία, το Μεξικό, το Περού, την Ουρουγουάη, την Κολομβία, το Καζακστάν, τη Λετονία κ.α., με το επιχείρημα ότι το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης δημιουργεί ελλείμματα τα οποία όχι μόνο απειλούν την οικονομική σταθερότητα, αλλά επιπλέον στερούν από πόρους την εκπαίδευση, την υγεία και τις υποδομές. Ομως αξίζει να σημειωθεί ότι η μετάβαση από το διανεμητικό σύστημα καθορισμένων παροχών στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα ατομικών λογαριασμών δημιουργεί ένα σημαντικό κόστος, το οποίο ουσιαστικά διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ των γενεών. Πράγματι η εμπειρία από τις χώρες που εφάρμοσαν τα συστήματα ατομικών λογαριασμών χαρακτηρίζεται από την αποτυχία της κατά Pareto ισορροπίας, με την έννοια ότι η μετάβαση από το διανεμητικό σύστημα καθορισμένων παροχών στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα ατομικών λογαριασμών προκαλεί έντονες ανισότητες.

 

Συγκεκριμένα η διερεύνηση της εφαρμογής στην Ελλάδα του κεφαλαιοποιητικού συστήματος με ατομικούς λογαριασμούς και στην κύρια σύνταξη θα επιφέρει δημοσιονομικό κόστος στους κρατικούς προϋπολογισμούς της τάξης των 150 δισ. ευρώ κατά την επόμενη 15ετία ή διαφορετικά θα πρέπει οι νέες γενιές των ασφαλισμένων να λάβουν παροχές οι οποίες θα αντιστοιχούν περίπου στο 60% των εισφορών που θα έχουν καταβάλει στον εργασιακό/ασφαλιστικό τους βίο. Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια έρευνα το σύνολο της υποχρέωσης για τους σημερινούς συνταξιούχους και για τα δεδουλευμένα δικαιώματα των σημερινών εργαζομένων εκτιμάται στα 550-600 δισ. ευρώ.

 

Από την άποψη αυτή αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των ανάλογων παρεμβάσεων που έγιναν στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, με την έννοια της σημαντικής συρρίκνωσης του επιπέδου των συντάξεων σε βαθμό που αυτό μετεξελίχθηκε σε συνταξιοδοτικό βοήθημα. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο οι ασφαλισμένοι και οι συνταξιούχοι αποστρέφονται τον κίνδυνο μείωσης των συντάξεών τους προτιμώντας το συνταξιοδοτικό τους σύστημα να βασίζεται στη αλληλεγγύη των γενεών (διανεμητικό σύστημα), δεδομένου ότι αυτό παρέχει βεβαιότητα για το ύψος της σύνταξης (καθορισμένες παροχές) και για την απρόσκοπτη καταβολής της (εγγύηση από το κράτος).

 

Αντίθετα, στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα των ατομικών λογαριασμών ιδιωτικής διαχείρισης το ύψος της σύνταξης εξαρτάται από τις διακυμάνσεις των αγορών και την καταβολή της «εγγυάται» ένας κερδοσκοπικός οργανισμός. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα αυτό της αβεβαιότητας του ύψους της σύνταξης παρουσιάζεται και σε έρευνα του διεθνούς οργανισμού κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα με την οποία ο κίνδυνος που αντιμετωπίζει ένας ασφαλισμένος με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα των ατομικών λογαριασμών είναι ότι μπορεί να προκύψει μια απότομη μείωση του ατομικού συνταξιοδοτικού λογαριασμού εξαιτίας μιας οικονομικής κρίσης, όπως για παράδειγμα αυτής του 2008.

 

Σε μια τέτοια περίπτωση στη συγκεκριμένη έρευνα τονίζεται ότι ο ασφαλισμένος θα μπορούσε να απολέσει ακόμα και το σύνολο του ατομικού του συνταξιοδοτικού λογαριασμού με αποτέλεσμα να περιέλθει σε δεινή οικονομική κατάσταση λίγο πριν από τη συνταξιοδότησή του. Επιπλέον στην ίδια έρευνα επισημαίνεται ότι η γήρανση του πληθυσμού από μόνη της δεν δημιουργεί ικανοποιητικούς οικονομικούς και χρηματοοικονομικούς λόγους, ώστε να υποστηρίζεται η αντικατάσταση του διανεμητικού συστήματος καθορισμένων παροχών από το κεφαλαιοποιητικό σύστημα των ατομικών λογαριασμών.

 

Από την άποψη αυτή αναδεικνύεται ότι οι παρεμβάσεις εξορθολογισμού στην κατεύθυνση της οικονομικής βιωσιμότητας και κοινωνικής αποτελεσματικότητας στα διανεμητικά συστήματα καθορισμένων παροχών έχουν αποδοτικότερα οικονομικά και κοινωνικά αποτελέσματα, αφού εξασφαλίζουν ικανοποιητικό επίπεδο αναπλήρωσης και καλύπτουν το σύνολο των εργαζομένων.

Η παρατήρηση αυτή σημαίνει ότι διορθώνοντας τις στρεβλώσεις και τις παθογένειες του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) σε συνδυασμό με τον συνεχή έλεγχο των δημογραφικών μεταβλητών είναι δυνατόν να επιτευχθεί στο ΣΚΑ η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τη φτωχοποίηση των συνταξιούχων.

 

Με άλλα λόγια η προτροπή των πολιτών να αποταμιεύουν περισσότερο εκτιθέμενοι στον μεγαλύτερο κίνδυνο των αγορών (κεφαλαιοποιητικό σύστημα ατομικών λογαριασμών) από αυτόν του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης δεν σημαίνει ότι θα βελτιωθεί το επίπεδο διαβίωσής τους κατά την περίοδο της συνταξιοδότησής τους.

Επικοινωνία

E-MAIL: savvas.robolis@gmail.com

FIND US:

PHOTOGRAPHY: GEORGE TSAFOS

DESIGNED BY:

Copyright © 2016

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

graphics