Ανασυγκρότηση ή μετάλλαξη

της ελληνικής οικονομίας;

Η ευελιξία απασχόλησης αποκρύπτει

την ανεργία και αυξάνει τις ανισότητες

Η αύξηση των συνταξιούχων και

ο σύγχρονος Καιάδας

Η επόμενη μέρα

της παγκοσμιοποίησης

ΑΡΘΡΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡA AΡΘΡΑ

Η Οδύσσεια του Ασφαλιστικού

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΤΣΗΣ

εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ, 2016

Oικονομική κρίση και

κοινωνικό κράτος

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2013

Η μετανάστευση από και

προς την Ελλάδα

Απολογισμοί και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2010

Κοινωνική ασφάλιση

Η διαρκής κρίση και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Η κοινωνική πολιτική μετά

την κρίση του κράτους πρόνοιας

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Αναλογιστική μελέτη ΙΚΑ - ΕΤΑΜ

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ,

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΓΙΟΣ,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ

ΙΝΕ (ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), 2007

Εργασία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 2001

Υγεία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 1999

ΒΙΒΛΙΑ

Η απομείωση των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων

Από τους: Σάββα Ρομπόλη, Βασίλειο Μπέτση

Στην πορεία εξέλιξης του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ) στην Ελλάδα,

στις δομικές και θεσμικές παθογένειές του, οι οποίες διαμορφώθηκαν, μεταξύ

των άλλων, από τις ασκούμενες οικονομικές και κοινωνικο-ασφαλιστικές πολιτικές, χαρακτηριστική θέση κατέχει η ανορθολογική και αναποτελεσματική αξιοποίηση

των αποθεματικών του ΣΚΑ, σε βαθμό που σήμερα να ανέρχονται στα επίπεδα

των 16 δις ευρώ περίπου και να αντιστοιχούν σε καταβολή συντάξεων 6 μηνών.

Ιστορικά, αξίζει να σημειωθεί ότι σε εφαρμογή του αναγκαστικού νόμου 1611/1950

τα ασφαλιστικά ταμεία υποχρεώνονται στην κατάθεση των διαθεσίμων τους

στην Τράπεζα της Ελλάδος στην οποία τοκίζονται με ένα επιτόκιο που καθόριζε

η Νομισματική Επιτροπή.

 

Το ύψος αυτού του επιτοκίου μέχρι τις αρχές του 1980 και κατά τη δεκαετία του 1980 αυξήθηκε στο 11,5%, την στιγμή που το 1974 το επιτόκιο καταθέσεων στις τράπεζες ήταν 26,9% και το 1981 ήταν 24,5%. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αρνητικής απόδοσης και μείωσης του αποθεματικού κεφαλαίου της κοινωνικής ασφάλισης αποτελεί, μεταξύ των άλλων, το γεγονός ότι η αξιοποίηση

των αποθεματικών του ΣΚΑ σε ορθολογικούς και αποτελεσματικούς όρους κατά την περίοδο 1950 μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 2000, θα του εξασφάλιζε αποθεματικά, τουλάχιστον, της τάξης

των 100 δις ευρώ, ποσό το οποίο, αν ληφθεί υπόψη μία ετήσια μέση απόδοση επενδύσεων 3%,

τότε θα εισέφερε στα έσοδα του ΣΚΑ ποσό που θα αντιστοιχούσε στο 25% των ασφαλιστικών εισφορών (1,8% του ΑΕΠ του 2015). Η χρηματοοικονομική αυτή δυνατότητα θα ήταν ικανή κατά

τη δεκαετία του 2010 να καλύψει ένα σημαντικό μέρος των ελλειμμάτων του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης στη χώρα μας.

 

Με άλλα λόγια, η «απόδοση» αυτών των διαθεσίμων κεφαλαίων στην Τράπεζα Ελλάδος, δεν είναι αποτέλεσμα μίας αποτελεσματικής για τα ασφαλιστικά ταμεία επενδυτικής διαχείρισης τους, αλλά ταυτίζεται με το εκάστοτε διοικητικά οριζόμενο επιτόκιο. Σημειώνεται ότι για το μεγαλύτερο τμήμα αυτής της περιόδου (1951-2006) το επιτόκιο αυτό οριζόταν σε επίπεδα χαμηλότερα από το τρέχον επιτόκιο ταμιευτηρίου καθώς και από τον πληθωρισμό, με αποτέλεσμα την αρνητική απόδοση και την μείωση της πραγματικής αξίας των καταθέσεων. Κατά συνέπεια, παρατηρείται ότι διαμέσου αυτού του μηχανισμού, ο οποίος από τα μέσα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2000, μετεξελίσσεται, στο πλαίσιο αλλαγής της αναποτελεσματικής στρατηγικής διαχείρισης των διαθεσίμων των ασφαλιστικών ταμείων σε μία «αποτελεσματική» επενδυτική στρατηγική. Όμως, η πώληση μετοχών στη φάση κατάρρευσης του χρηματιστηρίου οδήγησε τα ασφαλιστικά ταμεία σε απώλειες 3,5 δις ευρώ. Η αγορά σύνθετων επενδυτικών προϊόντων, κλπ., η οποία χωρίς την ύπαρξη θεσμικών και εξειδικευμένων υποδομών ανάλυσης, ελέγχου, εποπτείας, κλπ, οδήγησε στην καταγραφή σημαντικών απωλειών για τα ασφαλιστικά ταμεία.

 

Παράλληλα, τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων τα οποία πριν το PSI συνολικά ήταν περίπου 24 δις ευρώ (15 δις ευρώ στο Κοινό Κεφάλαιο της Τράπεζας Ελλάδος το οποίο ποσό στις αρχές Ιουλίου 2012 σε τρέχουσες αξίες ήταν 8,1 δις ευρώ καθώς και 8,4 δις ευρώ σε ομόλογα) με το «κούρεμα» (12/3/2012) των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου που κατείχαν στο χαρτοφυλάκιο τους, υπέστησαν απώλειες σε ονομαστικές αξίες λόγω του PSI της τάξης του 53% (απομείωση του ήδη συρρικνωμένου αποθεματικού κεφαλαίου κατά 12 δις ευρώ) και πραγματικές αξίες άνω του 70%, εάν ληφθούν υπόψη οι τιμές διαπραγμάτευσης των νέων ομολόγων (λήξεως 2023-2042) στη δευτερογενή αγορά. Επίσης, τα ασφαλιστικά ταμεία απώλεσαν και ένα μεγάλο ποσό από τόκους και προσόδους έναντι αρχικών τίτλων που κατείχαν, με αποτέλεσμα από το προβλεπόμενο ποσό των 700-800 εκατομ. ευρώ που επρόκειτο να αποκομίσουν οι ασφαλιστικοί φορείς σε ετήσιες αποδόσεις, θα λαμβάνουν πλέον περίπου 120-160 εκατομ. ευρώ. Με άλλα λόγια, η διαχρονική αυτή ανορθολογική στρατηγική διαχείρισης των διαθεσίμων των ασφαλιστικών ταμείων, σε συνδυασμό με τη διαχρονική συστηματικότητα και διεύρυνση του φαινομένου της εισφοροδιαφυγής, εισφοροαποφυγής, κλπ. (4 δις ευρώ τον χρόνο-2015), οδήγησαν ουσιαστικά στη μεταφορά των ίδιων πόρων εκτός του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Έτσι, η συντελούμενη απομείωση των αποθεματικών να μην παρέχει τη δυνατότητα στο ΣΚΑ να αντισταθεί στις πιέσεις των δανειστών για τις συντελούμενες κατά 50% (50 δις ευρώ την περίοδο 2010-2016) μειώσεις των συντάξεων.

Επικοινωνία

E-MAIL: savvas.robolis@gmail.com

FIND US:

PHOTOGRAPHY: GEORGE TSAFOS

DESIGNED BY:

Copyright © 2016

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

graphics