Ανασυγκρότηση ή μετάλλαξη

της ελληνικής οικονομίας;

Η ευελιξία απασχόλησης αποκρύπτει

την ανεργία και αυξάνει τις ανισότητες

Η αύξηση των συνταξιούχων και

ο σύγχρονος Καιάδας

Η επόμενη μέρα

της παγκοσμιοποίησης

ΑΡΘΡΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡA AΡΘΡΑ

Η Οδύσσεια του Ασφαλιστικού

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΤΣΗΣ

εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ, 2016

Oικονομική κρίση και

κοινωνικό κράτος

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2013

Η μετανάστευση από και

προς την Ελλάδα

Απολογισμοί και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2010

Κοινωνική ασφάλιση

Η διαρκής κρίση και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Η κοινωνική πολιτική μετά

την κρίση του κράτους πρόνοιας

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Αναλογιστική μελέτη ΙΚΑ - ΕΤΑΜ

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ,

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΓΙΟΣ,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ

ΙΝΕ (ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), 2007

Εργασία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 2001

Υγεία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 1999

ΒΙΒΛΙΑ

Ευρωπαϊκός προστατευτισμός και συντάξεις

Από τους: Σάββα Ρομπόλη, Βασίλειο Μπέτση

Η βιωσιμότητα του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ), στα πλαίσια

των Μνημονίων ύφεσης και λιτότητας, έχει συνδεθεί με τον δείκτη δαπάνες συντάξεις

προς το ΑΕΠ της χώρας μας. Πράγματι, ο δείκτης αυτός εκτιμάται για μια περίοδο

50 ετών κατά την οποία, σύμφωνα με το Ν.4387/2016, δεν θα πρέπει να υπερβαίνει

το 16% του ΑΕΠ. Όμως, επειδή ο δείκτης αυτός στο τέλος του 2016 ήταν 17,2%,

είναι φανερό ότι αναμένονται μελλοντικές μειώσεις στις συντάξεις.

 

Αντίθετα, η προοπτική αύξησης των συντάξεων προϋποθέτει οτι ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ θα υπερβαίνει τον ρυθμό των νέων συνταξιοδοτήσεων. Σε μεθοδολογικούς όρους, ο δείκτης αυτός εκτιμάται από τέσσερις υποδείκτες, το γινόμενο των οποίων διαμορφώνει την τιμή του συγκεκριμένου δείκτη δαπάνες συντάξεων προς ΑΕΠ. Δύο από αυτούς τους δείκτες είναι: α) ο δείκτης εξάρτησης (πληθυσμός ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό σε ηλικία εργασίας 15-64 ετών), και β) ο δείκτης απασχόλησης (αριθμός εργαζομένων προς πληθυσμό ηλικίας 15-64 ετών). Από αυτούς τους δύο δείκτες προκύπτει η μεγάλη σημασία των δημογραφικών προβολών του πληθυσμού μιας χώρας.

 

Πράγματι, οι δημογραφικές προβολές εκτιμούν τον μελλοντικό πληθυσμό μιας χώρας, βασιζόμενες σε παραδοχές για τις μελλοντικές γεννήσεις (γεννητικότητα), τον μελλοντικό αριθμό θανάτων (θνησιμότητα) και την μετανάστευση (από την χώρα και προς την χώρα που εξετάζεται). Από την άποψη αυτή, η δημογραφία εκτιμά τόσο το μέγεθος του πληθυσμού που είναι σε θέση εργασίας και μπορεί να εισφέρει στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ), όσο και τον πληθυσμό των συνταξιούχων που θα λαμβάνει σύνταξη. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τις μελέτες για την μακροχρόνια βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) επεξεργάζεται το Ageing Working Group (AWG) και η Ευρωαπϊκή Επιτροπή δημοσιεύει την σχετική έκθεση (Ageing Report), η οποία εκπονείται κάθε τρία χρόνια.

 

Πιο συγκεκριμένα, οι εκθέσεις αυτές έχουν εκπονηθεί το 2009, 2012, 2015 και η επόμενη έκθεση θα εκπονηθεί το 2018. Αξίζει να σημειωθεί ότι κάθε έκθεση (Ageing Report) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βασίζεται στις δημογραφικές εκτιμήσεις του πληθυσμού της Eurostat οι οποίες εκπονούνται και αυτές κάθε τρία χρόνια. Η τελευταία έκθεση του έτους 2013 της Eurostat εκτιμούσε τον πληθυσμό της Ελλάδας σε 8,6 εκατ. το 2060 και χρησιμοποιήθηκε από το Ageing Report της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2015, πάνω στην οποία βασίζουν οι δανειστές τις συνεχείς απαιτήσεις για μειώσεις των συντάξεων στην Ελλάδα. Αντίστοιχα, οι δημογραφικές προβολές της Eurostat των ετών 2007 και 2010 χρησιμοποιήθηκαν από τις εκθέσεις (Ageing Report) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των ετών 2009 και 2012.

 

Και στις δύο αυτές εκθέσεις ο πληθυσμός της Ελλάδας εκτιμώταν το 2060 μεταξύ 11,3 και 11,5 εκατ. άτομα. Σήμερα, οι πρώτες εκτιμήσεις της Eurostat για το έτος 2016 προβλέπουν ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας το 2060 θα είναι 7,2 εκατ. άτομα, μειωμένος κατά 1,4 εκατ. άτομα (16%), σε σχέση με τον πληθυσμό που εκτιμούσε πριν τρία χρόνια και 37% μειωμένο σε σχέση με αυτόν που εκτιμούσε το 2010.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι εάν οι πρώτες αυτές εκτιμήσεις οριστικοποιηθούν και χρησιμοποιηθούν από το Ageing Report της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του έτους 2018, τότε, σύμφωνα με την έρευνά μας, θα προκληθεί περίπου μία μέση ετήσια μείωση των εσόδων του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) κατά 20%, δηλαδή περίπου 1,6 με 1,8 δις ευρώ κατά μέσο όρο (λαμβάνοντας υπόψη και τις απώλειες από τις αποδόσεις των επενδύσεων), η οποία θα οδηγήσει περαιτέρω σε μια μέση μείωση των συντάξεων κατά 17,5% (με την παραδοχή ότι ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ θα είναι 1,5%). Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η πρώτη εκτίμηση της Eurostat για 7,2 εκατ. πληθυσμό το έτος 2060 στην Ελλάδα, βασίζεται στην υπόθεση εργασίας ότι καθόλη την περίοδο 2016-2060 θα υπάρχει έντονη αρνητική μετανάστευση, με την έννοια όχι μόνο της ανακοπής των μεταναστευτικών ρευμάτων αλλά και λόγω της φτώχειας, της ανεργίας και της επιδείνωσης του βιοτικού επιπέδου θα υπάρχει μεγάλος αριθμός Ελλήνων που θα μεταναστεύσει σε άλλες χώρες.

 

Πράγματι κατά τα τελευταία οκτώ χρόνια των Μνημονίων στην Ελλάδα, η μετανάστευση 450.000 Ελλήνων στο εξωτερικό αποτελεί, μεταξύ των άλλων μια σημαντική συνέπεια της παρατεταμένης ύφεσης και του υψηλού επιπέδου της ανεργίας. Όμως, θεωρούμε σοβαρό μεθοδολογικό λάθος να προβάλλονται για τα επόμενα πενήντα χρόνια οι συνέπειες των συνθηκών ύφεσης των τελευταίων οκτώ ετών εκτιμώντας από την Eurostat και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η εξέλιξη αυτή θα αποτελεί κανονικότητα για την χώρα μας. Αντίθετα θεωρούμε ως μεθοδολογικά ορθή προσέγγιση την παραδοχή επιστροφής, μετά από ένα χρονικό διάστημα, στο επίπεδο των εκτιμήσεων του 2010.

 

Και αυτό γιατί δεν είναι δυνατόν μεθοδολογικά να υιοθετούνται οι δυσμενείς εξελίξεις μιας περιόδου οκτώ ή δέκα ετών ως παραδοχές εκτιμήσεων για τα επόμενα πενήντα έτη και με βάση αυτές να επιβάλλονται από τους δανειστές, στα πλαίσια των Μνημονίων, οι συντελούμενες περικοπές στις συντάξεις, με ό,τι αυτό αρνητικά συνεπάγεται για το επίπεδο διαβίωσης των συνταξιούχων και για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

 

Παράλληλα από την ανάλυση, μεταξύ των άλλων, της ποιοτικής διάστασης των ποσοτικών εξελίξεων του πληθυσμού και του εργατικού δυναμικού στη χώρα μας αλλά και στα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκύπτει:

 

α) ο προσανατολισμός των Ευρωπαϊκών οργάνων και θεσμών στην ξενοφοβική στρατηγική του μεταναστευτικού προστατευτισμού «Ευρώπη-Φρούριο»,

 

β) η προοπτική διατήρησης της στασιμότητας ή της αναιμικής ανάκαμψης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και

 

γ) η στρατηγική μεταμόρφωσης του διανεμητικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε κεφαλαιοποιητικό σύστημα (εξατομικευμένο), δεδομένου ότι το τελευταίο δεν ενδιαφέρεται για τον λόγο εργαζομένους προς συνταξιούχους αλλά ενδιαφέρεται για λιγότερο πληθυσμό και εργατικό δυναμικό και λιγότερες υποχρεώσεις και ώς εκ τούτου περιορισμένη χορήγηση συνταξιοδοτικών παροχών από το κράτος.

 

Επιπλέον ένας λόγος που οι δανειστές μειώνουν τον πληθυσμό της χώρας μας είναι ότι στις μελέτες τους, εξετάζουν αποκλειστικά τον δείκτη δαπάνες συντάξεων προς ΑΕΠ, αδιαφορώντας για τις εισροές των ασφαλιστικών ταμείων, τόσο για τις εισφορές (ασφαλισμένων, εργοδοτών και τριμερής χρηματοδότηση), όσο και για τα έσοδα από την αξιοποίηση των αποθεματικών ή και από άλλες πηγές χρηματοδότησης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Επικοινωνία

E-MAIL: savvas.robolis@gmail.com

FIND US:

PHOTOGRAPHY: GEORGE TSAFOS

DESIGNED BY:

Copyright © 2016

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

graphics