Ανασυγκρότηση ή μετάλλαξη

της ελληνικής οικονομίας;

Η ευελιξία απασχόλησης αποκρύπτει

την ανεργία και αυξάνει τις ανισότητες

Η αύξηση των συνταξιούχων και

ο σύγχρονος Καιάδας

Η επόμενη μέρα

της παγκοσμιοποίησης

ΑΡΘΡΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡA AΡΘΡΑ

Η Οδύσσεια του Ασφαλιστικού

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΤΣΗΣ

εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ, 2016

Oικονομική κρίση και

κοινωνικό κράτος

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2013

Η μετανάστευση από και

προς την Ελλάδα

Απολογισμοί και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2010

Κοινωνική ασφάλιση

Η διαρκής κρίση και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Η κοινωνική πολιτική μετά

την κρίση του κράτους πρόνοιας

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Αναλογιστική μελέτη ΙΚΑ - ΕΤΑΜ

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ,

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΓΙΟΣ,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ

ΙΝΕ (ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), 2007

Εργασία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 2001

Υγεία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 1999

ΒΙΒΛΙΑ

Μνημόνια και κοινωνική ασφάλιση

Από τους: Σάββα Ρομπόλη, Βασίλειο Μπέτση

Η πολιτική των μνημονίων της τελευταίας επταετίας στην Ελλάδα, όπως προκύπτει

εκ του αποτελέσματος, έχει καταλύσει, κατά κυριολεξία, δύο από τις βασικές αρχές

της κοινωνικής ασφάλισης. Την αρχή της αλληλεγγύης των γενεών και την αρχή

της αναλογικότητας (ανταποδοτικότητας) εισφορών-παροχών, αφού μετατοπίζουν

το κέντρο βάρους της κοινωνικής ασφάλισης από τη συλλογική αντιμετώπιση

του κινδύνου γήρατος στην ατομική, υιοθετώντας το σύστημα της νοητής

 κεφαλαιοποίησης και θεωρώντας, επιστημονικά και τεχνικά λανθασμένα,

τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων ως φόρους.

 

Από την άποψη αυτή, είναι φανερό ότι ο κεντρικός στόχος των Μνημονίων συνίσταται στον περιορισμό του πεδίου του συστήματος κοινωνικής προστασίας στο όριο της φτώχειας και στην μεταφορά των κινδύνων στον ασφαλισμένο διαμέσου μορφών εξατομικευμένης ασφάλισης. Με άλλα λόγια, οι ασκούμενες πολιτικές των Μνημονίων στην Ελλάδα, έχουν οδηγήσει, μεταξύ των άλλων, το επίπεδο των συντάξεων, σε ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό, στο όριο της φτώχειας.

 

Αξίζει να παρουσιασθούν δύο παραδείγματα ενός ασφαλισμένου στο ΙΚΑ. Έτσι, νέος ασφαλισμένος (μετά το 1/1/1993) θα συνταξιοδοτηθεί μετά από 20 έτη από σήμερα, με συνολικά 37 έτη ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.500 ευρώ με το παλαιό σύστημα πριν την εφαρμογή των Μνημονίων. Σε αυτή την περίπτωση, πριν την εφαρμογή των Μνημονίων, θα ελάμβανε ως κύρια σύνταξη 1.110 ευρώ και ως επικουρική 320 ευρώ (σύνολο 1.430 ευρώ μεικτά). Αντίθετα με 1.200 ευρώ συντάξιμες αποδοχές όπως αυτές προκύπτουν με βάση τον μέσο όρο του συνόλου του εργασιακού βίου προκύπτει σύμφωνα με τον Ν.3863/2010 και τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος (νοητή κεφαλαιοποίηση) στην επικουρική ασφάλιση, ότι θα ελάμβανε 860 ευρώ ως κύρια σύνταξη και 230 ευρώ ως επικουρική σύνταξη (σύνολο 1.090 ευρώ μεικτά). Ενώ με τον Ν.4387/2016 και την ρήτρα βιωσιμότητας (νοητή κεφαλαιοποίηση) στην επικουρική ασφάλιση θα λάβει 830 ευρώ ως κύρια σύνταξη και 180 ευρώ ως επικουρική σύνταξη (σύνολο 1.010 ευρώ μεικτά). Με άλλα λόγια, υφίσταται μία συνολική μείωση (κύρια και επικουρική σύνταξη) 25% με τον Ν. 3863/2010 και 30% με τον Ν.4387/2016.

 

Αντίθετα, με βάση τις ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί, θα έπρεπε σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας (ανταποδοτικότητας) εισφορών-παροχών, να λάβει 850 ευρώ ως κύρια σύνταξη και 290 ευρώ ως επικουρική σύνταξη (σύνολο 1.140 ευρώ μεικτά). Στην περίπτωση που ο ίδιος ασφαλισμένος συνταξιοδοτείτω με 2.500 ευρώ συντάξιμες αποδοχές, θα είχε με το παλαιό σύστημα, πριν την εφαρμογή των Μνημονίων, 1.850 ευρώ ως κύρια σύνταξη και 530 ευρώ ως επικουρική σύνταξη (σύνολο 2.380 ευρώ μεικτά).

 

Αντίθετα με συντάξιμες αποδοχές 2.000 ευρώ όπως αυτές προκύπτουν με βάση τον μέσο όρο του συνόλου του εργασιακού βίου με τον Ν.3863/2010 και την εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος προκύπτει ότι θα ελάμβανε 1.330 ευρώ ως κύρια σύνταξη και 380 ευρώ ως επικουρική σύνταξη (σύνολο 1.710 ευρώ μεικτά), ενώ με τον Ν.4387/2016 και την ρήτρα βιωσιμότητας στις επικουρικές θα λάβει 1.130 ευρώ ως κύρια σύνταξη και 310 ευρώ ως επικουρική (σύνολο 1.440 ευρώ μεικτά), δηλαδή συνολική μείωση 30% με τον Ν.3863/2010 και 40% με τον Ν. 4387/2016 αντίστοιχα.

 

Αντίθετα, με βάση τις εισφορές που έχουν καταβληθεί, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας (ανταποδοτικότητας) εισφορών-παροχών θα έπρεπε να λάβει 1.400 ευρώ ως κύρια σύνταξη και 490 ευρώ ως επικουρική σύνταξη (σύνολο 1.890 ευρώ μεικτά). Στην περίπτωση που οι συντάξιμες αποδοχές υπερβαίνουν τα 3.000 ευρώ, οι μειώσεις προσεγγίζουν μέχρι και το 60% και η αναλογικότητα των εισφορών- παροχών αντιστοιχεί στο 70% των καταβληθέντων εισφορών.

 

Παράλληλα, στην περίπτωση των ελεύθερων επαγγελματιών και των επιστημόνων, το επίπεδο των συντάξεων μειώνεται μέχρι και 30% κατά μέσο όρο. Συγκεκριμένα, με την εφαρμογή του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων πριν την υλοποίηση του Ν.4387/2016, ο ασφαλισμένος ελάμβανε 1,25-1,3 μονάδες σύνταξης για κάθε 1 μονάδα εισφοράς, ενώ με τον νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων του Ν.4387/2016 θα λάβει 1,2 μονάδες σύνταξης για κάθε μονάδα εισφοράς για μέσο ετήσιο εισόδημα εργασιακού βίου μέχρι 15.000 ευρώ. Με μέσο ετήσιο εισόδημα 15.000-25.000 ευρώ ο ασφαλισμένος θα λάβει 1 μονάδα σύνταξης για κάθε 1 μονάδα εισφοράς και 0,75- 0,7 μονάδες σύνταξης για κάθε 1 μονάδα εισφοράς για μέσο ετήσιο εισόδημα από 25.000 ευρώ και πάνω. Με άλλα λόγια, η θεμελιώδης αυτή εσωτερική αντίφαση της φορολογικοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης, διαμέσου της κατάλυσης της αρχής της αναλογικότητας (ανταποδοτικότητας) εισφορών-παροχών, είναι προφανές ότι, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, θα οδηγήσει σε απώλεια πόρων στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα, δεδομένου ότι τόσο η αύξηση των αποδοχών δεν θα έχει το ανάλογο αντίκρυσμα όσο και η αύξηση των ετών ασφάλισης δεν ανταποδίδει την ανάλογη αύξηση στην σύνταξη του ασφαλισμένου.

 

Η λανθασμένη αυτή, τεχνικά και επιστημονικά, κατεύθυνση, έγκειται στο γεγονός της θεώρησης ότι το κεφαλαιοποιητικό σύστημα υπερέχει του διανεμητικού συστήματος και ότι το κεφαλαιοποιητικό σύστημα δεν υπόκειται στον κίνδυνο της γήρανσης του πληθυσμού, στον οποίο υπόκειται το διανεμητικό σύστημα. Αντίθετα, η ορθή, τεχνικά και επιστημονικά θεώρηση, συνίσταται στο γεγονός ότι και τα δύο συστήματα είναι ισοδύναμα όταν είναι σχεδιασμένα με βάση τις αρχές της κοινωνικής ασφάλισης και της αναλογιστικής επιστήμης.

 

Η πραγματική διαφορά έγκειται στο γεγονός των μακροοικονομικών επιδράσεων του κάθε συστήματος (κεφαλαιοποιητικού ή διανεμητικού) στη συνολική λειτουργία της οικονομίας και στην ορθότερη κατανομή των πόρων στην κοινωνία και αυτό επιτυγχάνεται αποτελεσματικά με το διανεμητικό σύστημα. Η παρατήρηση αυτή σημαίνει, ότι με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα το τελικό αποτέλεσμα είναι η διεύρυνση των οικονομικών και των κοινωνικών ανισοτήτων, αφού τα υπό διαχείριση αποθεματικά καταλήγουν σε αποδόσεις των πολυεθνικών επιχειρήσεων, γεγονός που, στο βαθμό που το αφορά, έχει δημιουργήσει και τις αντιδράσεις των πολιτών στις πολιτικές αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης (brexit, εθνικισμός, ακροδεξιά), οι οποίες, μεταξύ των άλλων, επικεντρώνονται στην αποδιάρθρωση του συστήματος κοινωνικής προστασίας.

 

Επιπλέον, το διανεμητικό σύστημα υπερέχει του κεφαλαιοποιητικού συστήματος, δεδομένου ότι δημιουργεί συνθήκες ισορροπίας μεταξύ αποταμίευσης και κατανάλωσης και αποτελεσματικό ρυθμό κυκλοφορίας του χρήματος από το ό,τι το κεφαλαιοποιητικό σύστημα, το οποίο ευνοεί τη δημιουργία σημαντικών περιουσιακών στοιχείων εκτός του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Επικοινωνία

E-MAIL: savvas.robolis@gmail.com

FIND US:

PHOTOGRAPHY: GEORGE TSAFOS

DESIGNED BY:

Copyright © 2016

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

graphics