Ανασυγκρότηση ή μετάλλαξη

της ελληνικής οικονομίας;

Η ευελιξία απασχόλησης αποκρύπτει

την ανεργία και αυξάνει τις ανισότητες

Η αύξηση των συνταξιούχων και

ο σύγχρονος Καιάδας

Η επόμενη μέρα

της παγκοσμιοποίησης

ΑΡΘΡΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡA AΡΘΡΑ

Η Οδύσσεια του Ασφαλιστικού

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΤΣΗΣ

εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ, 2016

Oικονομική κρίση και

κοινωνικό κράτος

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2013

Η μετανάστευση από και

προς την Ελλάδα

Απολογισμοί και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2010

Κοινωνική ασφάλιση

Η διαρκής κρίση και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Η κοινωνική πολιτική μετά

την κρίση του κράτους πρόνοιας

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Αναλογιστική μελέτη ΙΚΑ - ΕΤΑΜ

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ,

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΓΙΟΣ,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ

ΙΝΕ (ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), 2007

Εργασία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 2001

Υγεία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 1999

ΒΙΒΛΙΑ

Πρόσφυγες, μετανάστες και κοινωνική ασφάλιση

Από τους: Σάββα Ρομπόλη, Βασίλειο Μπέτση

Η ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ των μεταναστών στις χώρες υποδοχής συνδέεται αναπόφευκτα, μεταξύ των άλλων, με τα έσοδα και τις δαπάνες του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ). Τα ζητήματα που θίγονται αφορούν μία βραχυχρόνια (χρηματοροές) και μία μακροχρόνια (αναλογιστικά ισοζύγια) αποτίμηση

της συνεισφοράς των μεταναστών στην κοινωνική ασφάλιση.

 

Από την άποψη αυτή, ο αριθμός των προσφύγων (56.975 άτομα) σήμερα και ο αριθμός των απασχολούμενων μεταναστών (191.031 άτομα) που αποτελούν το 10,18% της συνολικής μισθωτής απασχόλησης (1.876.057 άτομα), σε συνδυασμό με τη σχετικά νεανική κατά ηλικία διάρθρωσή τους (82% ηλικίας από 20-49 ετών), επιδρούν θετικά, σε θεωρητικό επίπεδο, στο κοινωνικο-ασφαλιστικό σύστημα, αφού εργάζονται πλήρως και συνεισφέρουν αντίστοιχα οικονομικά στο ΣΚΑ, χωρίς ακόμη να επωφελούνται από το συνταξιοδοτικό σύστημα. Ομως, η ομαλή και ορθολογική ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών στην αγορά εργασίας προϋποθέτει, κατά βάση, την εκμάθηση της γλώσσας της χώρας υποδοχής και τη συμμετοχή τους σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, με βάση το επίπεδο εκπαίδευσης, τις δεξιότητες και ικανότητες που έχουν, σε συνδυασμό με τις μακροπρόθεσμες ανάγκες της αγοράς εργασίας.

 

Παράλληλα, η υψηλότερη γονιμότητα των προσφύγων και των μεταναστών συνδυάζεται τόσο με υψηλότερες δαπάνες κοινωνικής προστασίας για τα μέλη των οικογενειών τους όσο και με θετικές δημογραφικές και οικονομικές επιδράσεις της χώρας υποδοχής. Από την άποψη αυτή, αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Ομοσπονδιακού Γραφείου Απασχόλησης της Νυρεμβέργης, εάν η Γερμανία αποκλείσει τις εισροές προσφύγων και μεταναστών (1.170.000 άτομα κατά τη διετία 2015-2016) από το εξωτερικό, τότε ο πληθυσμός της θα μειωθεί στα 68 εκατ. άτομα μέχρι το 2060 και το εργατικό δυναμικό θα μειωθεί κατά 300.000 άτομα τον χρόνο. Είναι φανερό ότι ο χρόνος αναφοράς (απασχόλησης, ασφάλισης κ.λπ.) μπορεί να μεταβάλλει την αρνητική ή θετική φορά των προαναφερόμενων επιπτώσεων.

 

ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ θα είναι οι αυριανοί συνταξιούχοι οι οποίοι θα επωφεληθούν με τη συνταξιοδότησή τους, έναντι των πόρων (ασφαλιστικών εισφορών) που κατεβλήθησαν, κατά την περίοδο της απασχόλησής τους, στο ΣΚΑ. Πιο συγκεκριμένα, τα σημερινά παιδιά των μεταναστών στην Ελλάδα θα είναι οι αυριανοί εργαζόμενοι και επομένως ως εργαζόμενοι, μέσα σε ένα καθεστώς συρρίκνωσης του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, θα συμβάλλουν στην οικονομική μεγέθυνση και στα έσοδα του κοινωνικο-ασφαλιστικού συστήματος.

 

Επιπλέον, παραμένει ζητούμενο σε ποιο βαθμό η διαφορετική γονιμότητα μεταξύ των γηγενών και των μεταναστών μπορεί να υφίσταται για μεγάλο χρονικό διάστημα στον βαθμό που η εμπειρία των παραδοσιακών χωρών υποδοχής επιβεβαιώνει ότι η γονιμότητα των μεταναστών ακολουθεί με την πάροδο του χρόνου την εξέλιξη της γονιμότητας των γηγενών. Ομως, στην Ελλάδα, η συνεισφορά των μεταναστών, ενώ στο δημογραφικό είχε θετική επίδραση, με την έννοια ότι μετά το 1990 η αύξηση του πληθυσμού οφειλόταν σε εισερχόμενα μεταναστευτικά ρεύματα, στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης σε μακροχρόνιο επίπεδο (αναλογιστικά ισοζύγια) ακόμη και η νεανική κατά ηλικία διάρθρωση των ασφαλισμένων μεταναστών δεν επιφέρει ανάλογα αποτελέσματα στα οικονομικά του ΣΚΑ.

 

Και τούτο για δύο κυρίως λόγους: α) την επέκταση της ευελιξίας της απασχόλησής τους, με την έννοια της ασφάλισής τους για λιγότερες ημέρες από αυτές που εργάζονται και β) τους χαμηλότερους μισθούς που απολαμβάνουν, όπως και Ελληνες, με ευέλικτη μισθωτή απασχόληση, επί των οποίων υπολογίζεται το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών.

 

Πράγματι, το 2016 στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος Εργάνη, καταγράφηκε ότι από τις 82.679 θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν, το 57,34% ήταν με δηλωμένο εβδομαδιαίο ωράριο κάτω των 20 ωρών και από αυτούς το 48,4% είχαν μηνιαίες μικτές αποδοχές κάτω των 600 ευρώ. Το ίδιο, από τα στοιχεία για τις αποδοχές των μισθωτών το σύστημα Εργάνη κατέγραψε το 41,25% των μισθωτών να λαμβάνει μικτό μισθό κάτω των 700 ευρώ και το 63,2% κάτω των 1.000 ευρώ μικτά.

 

ΚΑΤΑ ΣΥΝΕΠΕΙΑ, ένας ασφαλισμένος στη χώρα μας με ευέλικτες μορφές απασχόλησης, ανεξάρτητα εάν είναι Ελληνας ή μετανάστης, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των αναλογιστικών προσεγγίσεων, δεν συμβάλλει στα έσοδα και στη μακροχρόνια οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Ετσι, αποδεικνύεται ότι οι ασκούμενες πολιτικές γενικευμένης ευελιξίας των μορφών απασχόλησης (gig economy), υπονομεύουν ανησυχητικά την οικονομικά βιώσιμη και κοινωνικά αποτελεσματική προοπτική της κοινωνικής ασφάλισης, δεδομένου ότι το ΣΚΑ στην Ελλάδα θα στερείται, κατά μέσο όρο τον χρόνο, από ασφαλιστικές εισφορές 1,12% του ΑΕΠ περίπου.

 

Με άλλα λόγια, η απασχόληση των Ελλήνων όπως και των μεταναστών, σε συνθήκες πλήρους και σταθερής απασχόλησης, σε βάρος της επέκτασης των ευέλικτων μορφών εργασίας είναι η μόνη θετική συμβολή, μεταξύ άλλων, των πολιτικών ρύθμισης της αγοράς εργασίας στη δημογραφία, στα δημόσια οικονομικά και στα οικονομικά του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Επικοινωνία

E-MAIL: savvas.robolis@gmail.com

FIND US:

PHOTOGRAPHY: GEORGE TSAFOS

DESIGNED BY:

Copyright © 2016

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

graphics