Ανασυγκρότηση ή μετάλλαξη

της ελληνικής οικονομίας;

Η ευελιξία απασχόλησης αποκρύπτει

την ανεργία και αυξάνει τις ανισότητες

Η αύξηση των συνταξιούχων και

ο σύγχρονος Καιάδας

Η επόμενη μέρα

της παγκοσμιοποίησης

ΑΡΘΡΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡA AΡΘΡΑ

Η Οδύσσεια του Ασφαλιστικού

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΤΣΗΣ

εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ, 2016

Oικονομική κρίση και

κοινωνικό κράτος

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2013

Η μετανάστευση από και

προς την Ελλάδα

Απολογισμοί και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2010

Κοινωνική ασφάλιση

Η διαρκής κρίση και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Η κοινωνική πολιτική μετά

την κρίση του κράτους πρόνοιας

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Αναλογιστική μελέτη ΙΚΑ - ΕΤΑΜ

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ,

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΓΙΟΣ,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ

ΙΝΕ (ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), 2007

Εργασία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 2001

Υγεία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 1999

ΒΙΒΛΙΑ

Στρατηγικές αποδιάρθρωσης και απαξίωσης της κοινωνικής

ασφάλισης

Από τους: Σάββα Ρομπόλη, Βασίλειο Μπέτση

Οι συντελούμενες κοινωνικο-ασφαλιστικές παρεμβάσεις στην Ελλάδα καθ’ όλη

την ιστορική περίοδο σύστασης και εξέλιξης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης

(ΣΚΑ) στέφθηκαν με... αποτυχία, δεδομένου ότι με την έμπνευση και την καθοδήγηση

του κράτους, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, δεν απέτρεψαν τη λειτουργία του

ως οιονεί πιστωτικού ιδρύματος και δεν ενίσχυσαν τον εξ αντικειμένου κοινωνικό χαρακτήρα και αναδιανεμητικό του ρόλο.

 

Ιδιαίτερα από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, οι κοινωνικο-ασφαλιστικές παρεμβάσεις επέφεραν ταυτόχρονα στο κοινωνικο-ασφαλιστικό σύστημα σταδιακή και σοβαρή αποδιάρθρωση και χρηματοοικονομική αποδυνάμωση των αντικειμενικών δυνατοτήτων και των προοπτικών του.

Χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της χρηματοοικονομικής αποδυνάμωσης του ΣΚΑ αποτέλεσε η σταδιακή και ανησυχητική απομείωση του αποθεματικού του κεφαλαίου, το οποίο περιήλθε στα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα (15 δισ. ευρώ το 2016), με την έννοια ότι αντιστοιχεί μόλις σε συντάξεις έξι μηνών.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αξιοποίηση των αποθεματικών του ΣΚΑ σε ορθολογικούς και αποτελεσματικούς όρους, κατά την περίοδο 1950 μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 2000, θα εξασφάλιζε αποθεματικά τουλάχιστον 100 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο, αν ληφθεί υπόψη μια ετήσια μέση απόδοση επενδύσεων ύψους 3%, θα εισέφερε στα έσοδα του ΣΚΑ ποσό που θα αντιστοιχούσε στο 25% των ασφαλιστικών εισφορών (1,8% του ΑΕΠ του 2016). Η χρηματοοικονομική αυτή δυνατότητα θα ήταν ικανή να αποκρούσει, σε σημαντικό βαθμό, τις ασκούμενες πιέσεις των δανειστών και τις συντελούμενες περικοπές των συντάξεων την περίοδο των τριών Μνημονίων στη χώρα μας, κατά την οποία οι συνταξιούχοι θα απολέσουν 50 και πλέον δισ. ευρώ από τις συντάξεις τους, με αποτέλεσμα σήμερα ένας στους δύο συνταξιούχους στην Ελλάδα να λαμβάνει σύνταξη μικρότερη από 660 ευρώ τον μήνα.

 

Την ίδια στιγμή, οι δανειστές, στο πλαίσιο της δεύτερης αξιολόγησης του τρίτου Μνημονίου, παραγνωρίζοντας το επίπεδο φτωχοποίησης των συνταξιούχων καθώς και της μείωσης των συντάξεων (κύριων και επικουρικών) κατά 1,5% του ΑΕΠ (2,7 δισ. ευρώ) μέχρι το 2018, με την εφαρμογή του πρόσφατου νόμου 4387/2016, ασκούν περαιτέρω πιέσεις για τη νομοθέτηση της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς 1,4 εκατ. συνταξιούχων που θα προκύψει από τον επανυπολογισμό των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων, η οποία εφαρμοζόμενη από 1/1/2019 θα μειώσει τις συντάξεις μέχρι και 35% και θα εξοικονομήσει πόρους ύψους 1% του ΑΕΠ (1,8 δισ. ευρώ).

Στην κατεύθυνση αυτή, το μέσο ετήσιο εισόδημα των συνταξιούχων, από 11.700 ευρώ (μεικτά) σήμερα, θα μειωθεί σε 8.700 ευρώ (μεικτά), δηλαδή μεσοσταθμισμένη μείωση 26%, συνυπολογιζόμενων της ενδεχόμενης κατάργησης της προσωπικής διαφοράς και του περιορισμού της κρατικής χρηματοδότησης μόνο της εθνικής σύνταξης (7% του ΑΕΠ).

 

Πιο συγκεκριμένα η μείωση της κρατικής χρηματοδότησης (τριμερής χρηματοδότηση και κρατική επιχορήγηση για κάλυψη ελλειμμάτων) από 10% του ΑΕΠ στο 7% του ΑΕΠ (εθνική σύνταξη) οφείλεται στη λανθασμένη εμμονή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) ότι το έλλειμμα της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα είναι 10% του ΑΕΠ, αντί 5,5% του ΑΕΠ που είναι στην πραγματικότητα, σε σύγκριση με τη Γερμανία που είναι 3% του ΑΕΠ. Ετσι, παρά τους διακηρυγμένους στόχους των δανειστών και ιδιαίτερα του ΔΝΤ για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ΣΚΑ, εκείνο το οποίο σταδιακά επιτυγχάνεται από το 2010 και μετά, όπως αποδεικνύεται από τα προαναφερόμενα στοιχεία αλλά και εκ του αποτελέσματος, είναι η σταδιακή αποδιάρθρωση και απαξίωση της κοινωνικής ασφάλισης στη χώρα μας. Και τούτο γιατί ο πραγματικός στόχος των ασκούμενων πολιτικών είναι κατά κυριολεξία δημοσιονομικός, εισπρακτικός, ταμειακός και βραχυ-μεσοπρόθεσμος και όχι δομικός, μακροχρόνιος, οικονομικά βιώσιμος και κοινωνικά αποτελεσματικός.

 

Επιπλέον, η στρατηγική αυτή των δανειστών, υλοποιούμενη από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, με τον πιο ακατάλληλο (τεχνικά, κοινωνικά, πολιτικά) τρόπο, οδήγησε στην απομάκρυνση του ΣΚΑ από την προσήλωσή του στις θεμελιώδεις αρχές οργάνωσης και λειτουργίας του ως καθολικού, αυτοτελούς, κοινωνικού και διανεμητικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

 

Επιβεβαίωση αυτής της παρατήρησης αποτελεί η σημερινή και μελλοντική πραγματικότητα του ΣΚΑ, των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων, οι οποίοι παρά τις δώδεκα μειώσεις (50%) των συντάξεών τους και αυτών που οι δανειστές θα απαιτήσουν στο μέλλον (κατάργηση προσωπικής διαφοράς και περιορισμός της κρατικής χρηματοδότησης στην εθνική σύνταξη), δοκιμάζονται σοβαρά και ανησυχητικά όσον αφορά τη δυνατότητα εκπλήρωσης από το ΣΚΑ των στοιχειωδών, πλέον, υποχρεώσεών του, τα αμέσως μέχρι το 2020 επόμενα χρόνια.

 

Το ίδιο και κατά την επόμενη δεκαετία 2020-2030 αναμένεται να παρατηρηθεί το φαινόμενο της αναντιστοιχίας των δυνατοτήτων του ΣΚΑ και των κοινωνικο-ασφαλιστικών αναγκών του πληθυσμού, δεδομένου ότι θα συντελεστεί το φαινόμενο του baby booming (συνταξιοδότηση αυτών που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960, περίοδο κατά την οποία υπήρξε υψηλός αριθμός γεννήσεων), το οποίο θα προκαλέσει ετήσια αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών 4-6% τον χρόνο.

 

Ομως, για να αποφευχθεί αυτή η πορεία της αποδιάρθρωσης και της απαξίωσης του ΣΚΑ στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2010-2030, απαιτείται να διαμορφωθεί και να υλοποιηθεί μια εναλλακτική στρατηγική αποκατάστασης του διανεμητικού του χαρακτήρα καθώς και του αποθεματικού του κεφαλαίου, αντιμετώπισης της σύγκρουσης των γενεών, της φτωχοποίησης του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού πληθυσμού, της ανεργίας και της ευελιξίας της απασχόλησης κ.λπ.

 

Η προοπτική αυτή σημαίνει ότι η οικονομικά βιώσιμη και κοινωνικά αποτελεσματική εξέλιξη του ΣΚΑ βασίζεται στην εξασφάλιση τεσσάρων καθοριστικών για το μέλλον του παραμέτρων: της αύξησης του ΑΕΠ, της αύξησης της απασχόλησης, της δημογραφικής ανανέωσης του πληθυσμού και της αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας, παράμετροι οι οποίες λείπουν ανησυχητικά κατά τη σημερινή περίοδο.

Επικοινωνία

E-MAIL: savvas.robolis@gmail.com

FIND US:

PHOTOGRAPHY: GEORGE TSAFOS

DESIGNED BY:

Copyright © 2016

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

graphics